SROI RAPORLAMASI

SOCIAL RETURN ON INVESTMENT

YATIRIMIN SOSYAL GERİ DÖNÜŞÜ

 

Son on yılda hesap verebilirlik, meşruiyet ve şeffaflık tüm sektörler için önemli konular haline gelmiştir. Tüm dünyada şirketler artan kamu beklentileri ve paydaş eleştirileri ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu artan beklenti ve eleştirilere cevap olarak, birçok farklı ölçüm ve raporlama yöntemi geliştirilmiştir.

Her gün eylemlerimiz ve faaliyetlerimiz değer yaratmaktadır dolayısıyla çevremizdeki dünyayı değiştirmektedir. Yarattığımız değer, finansal terimlerle elde edilebilecek değerlerin çok ötesine geçmesine rağmen genellikle ölçülen, hesaplanan ve önem verilen tek değer türüdür. Sonuç olarak, maddi kavramlar önem kazanmakta ve birçok önemli kavram göz ardı edilebilmektedir. Bu şekilde verilen kararlar, yarattığımız tüm etkileri içeren bilgilere dayanarak verilebilecek kararlar kadar iyi olmayabilir.

SROI, daha geniş değer kavramlarını ölçmek ve hesaplayabilmek için bir çerçevedir; sosyal, çevresel ve ekonomik faydaları içererek eşitsizliği ve çevresel bozulmayı azaltmayı ve refahı iyileştirmeyi amaçlamaktadır.

SROI, değişikliği deneyimleyen veya katkıda bulunan kişi veya kuruluşlarla ilgili etkileri ölçmektedir. Sosyal, çevresel ve ekonomik sonuçları ölçerek değişimin nasıl yaratıldığının öyküsünü anlatır ve bunları temsil etmek için finansal değerleri kullanmaktadır. SROI, hesaplanan faydaların maliyetlere oranını tespit etmektedir. Örneğin, 1:3 oranı, 1 TL’lik bir yatırımın 3 TL’lik sosyal değer yarattığını göstermektedir.

SROI, paradan ziyade değerle ilgilidir. Ancak para ölçülebilen ve kıyaslanabilen ortak bir birimdir bu nedenle değeri göstermede faydalı ve yaygın olarak kabul edilen bir yoldur.

SROI yöntemi insanların bir organizasyonun faaliyetlerinden nasıl etkilendiğinin objektif bir şekilde anlaşılması için bir çerçevedir. Sürecin merkezinde faydalanıcılar bulunur nitel ve nicel karma araştırma yöntemlerini kullanmaktadır. SROI genellikle sonuçları paraya dönüştüren bir yaklaşım olarak görülmektedir.

Örnek olarak SROI; şizofren bireylerin çalıştığı bir kafe oluşumunda aşağıdaki girdi-çıktı-sonuç ve etki sorularının hesaplanması ile ortaya çıkan değerdir.

Down Sendromlu bireylerin çalıştığı bir kafe
GirdilerÇıktılarSonuçlarEtki
Kafede çalışan bireylerin zamanı

Çalışma aktiviteleri

Sosyal aktiviteler

Bireylerin sosyalleşmesi

Sorumluluk duygularının gelişmesi

Aile ilişkilerinin düzelmesi

İlgili aktivite olmasaydı ne olurdu?

Yapılan aktivitelerle sorunlar çözüldü mü yoksa farklı bir sonuca doğru mu ilerledi?

Gelecek yıllarda sonuç azalmaya uğrayacak mı?

 

SROI’nin Avantajları;

  • Program/proje faaliyetlerine ek olarak program/proje tarafından kullanılan kaynak miktarları hakkında bilgi içermektedir.
  • Sosyal değer açısından ifade edilmeyen sonuçlara ek olarak, program/proje tarafından elde edilen çıktıların toplumda oluşturduğu değer hakkında bilgi içermektedir.
  • Farklı program/projelerin sonuçları farklı birimler halinde ifade edilse bile karşılaştırılabilir.
  • Program/proje işleminden kaynaklanan toplumsal kaynaklarda olası net kazancı göstermektedir.
  • Program/projenin değerini, belirli bir paydaş grubundan ziyade topluma bir bütün olarak gösterebilmektedir.
  • Çok sayıda paydaşı bir değerlendirmenin başlangıcından itibaren programa/projeye katılmaya motive edebilir.