Ne oldu
AB'nin sürdürülebilirlik raporlaması ve özen yükümlülüğü kurallarını sadeleştiren Omnibus I Direktifi (2026/470), 26 Şubat 2026'da AB Resmî Gazetesi'nde yayımlandı ve 18 Mart 2026'da yürürlüğe girdi. Direktif, Komisyonun Şubat 2025'te başlattığı sadeleştirme sürecinin sonucu.
Başlıca değişiklikler:
- CSRD kapsamı: Raporlama yükümlülüğü yalnızca ortalama 1.000'den fazla çalışanı ve 450 milyon avrodan fazla net cirosu olan şirketleri kapsıyor.
- AB dışı ana şirketler: AB'de son iki mali yılın her birinde 450 milyon avrodan fazla net ciro elde eden ve AB'deki bir bağlı ortaklığı veya şubesi 200 milyon avroyu aşan ciroya sahip AB dışı nihai ana şirketler kapsamda. Bu şirketler için raporlama 2028'de başlayan mali yıllarla başlıyor.
- Takvim: AB şirketleri için kapsam 2027'de başlayan mali yıllardan itibaren uygulanıyor. Üye devletler, ilk dalga şirketleri 2025 ve 2026 raporlamasından muaf tutabiliyor. CSRD değişikliklerinin iç hukuka aktarılma süresi 19 Mart 2027.
- Değer zinciri sınırı: CSRD raporlayan şirketler, ortalama 1.000'den az çalışanı olan değer zinciri şirketlerinden gönüllü KOBİ standardının (VSME) ötesinde bilgi talep edemiyor.
- CSDDD: Özen yükümlülüğü 5.000'den fazla çalışan ve 1,5 milyar avro net ciro eşiğine yükseltildi; AB dışı şirketler için AB'deki 1,5 milyar avro ciro esas alınıyor. İklim geçiş planı kabul etme yükümlülüğü kaldırıldı. Uyum tarihi Temmuz 2029.
Kimi etkiliyor
Türk şirketleri iki yoldan etkileniyor. Birincisi, AB'de büyük ciroya ve bağlı ortaklığa sahip Türk grupları AB dışı ana şirket kuralına göre kapsamlarını yeniden hesaplamalı. İkincisi tedarik zinciri etkisi: ortalama 1.000'den az çalışanı olan Türk tedarikçiler için, AB'li müşterilerin CSRD amacıyla isteyebileceği bilgi VSME düzeyiyle sınırlanıyor. Ancak bu sınır yalnızca CSRD raporlaması için yapılan bilgi taleplerine uygulanıyor; SBTi hedefleri, CBAM ya da diğer ticari amaçlarla yapılan veri talepleri bu sınırın dışında kalıyor.
Şirketler ne yapmalı
- AB'deki iştiraklerinizin cirosunu yeni eşiklerle karşılaştırın.
- AB'li müşterilerinizden gelen anketleri VSME kapsamıyla karşılaştırın ve hangi verinin hangi amaçla istendiğini netleştirin.
- Sadeleştirmeye rağmen ürün ve şirket düzeyinde emisyon verisi talepleri sürdüğü için envanterinizi güncel tutun.
Alalëa, müşteri veri taleplerine yanıt verecek Kapsam 1, 2 ve 3 envanteri hazırlığında destek veriyor: karbon ayak izi.
Kaynaklar