SBTi V1.3'ten V2'ye Ne Zaman Geçmeli? Şirket Durumuna Göre Karar

Haziran 2026'dan beri sürdürülebilirlik ekiplerinden en sık duyduğum soru şu: "Hedefimizi şimdi mi koyalım, V2'yi mi bekleyelim?" Kısa yanıt: çoğu şirket için beklemek doğru değil. Ama hangi sürümün seçileceği, şirketin SBTi sistemindeki konumuna ve birkaç kritik tarihe bağlı. Bu yazıda SBTi'nin ve SBTi Services'in geçiş belgelerine dayanarak bir karar mantığı kuruyorum.

Önce takvim

Yani 1 Şubat 2027 ile 31 Ocak 2028 arasındaki on iki ayda iki sürüm birlikte kullanılabiliyor. Karar asıl bu pencerede veriliyor.

SBTi'nin kendi tavsiyesi ne?

SBTi'nin geçiş belgesi açık: 2028'den önce hedef koyacak ya da güncelleyecek şirketler hedef belirlemeyi ertelememeli ve V1'i kullanmaya devam edebilir. Belgede V1'in cazip esneklikleri de sayılıyor: birleşik kapsam 1 ve 2 hedefi, kapsam 3 hedef sınırı ve veri güvencesi gereklilikleri. Bu yolu izleyenlerin hedefleri döngünün tamamı boyunca geçerli kalıyor; sonraki döngüde V2.0'a geçiliyor.

Hedef yılı 2030 ya da sonrası olan şirketlere ise mevcut hedefleri korumaları ve 2030-2035 döngüsü için hedefleri 2028'den itibaren V2.0'a göre belirlemeleri öneriliyor.

Karar mantığı: şirketiniz hangi durumda?

1. Doğrulanmış hedefiniz var, hedef yılı 2030 veya sonrası

Karar: Bekleyin, ama boş beklemeyin. Hedefleriniz geçerli. Yeni döngü hazırlığını 2028'de başlatın. Bu arada V2.0'ın V1'e açılan yeniliklerinden yararlanın: uygulama hiyerarşisi ve piyasa araçlarına ilişkin yaklaşım, 2027'de başlayacak süregelen emisyon sorumluluğu (OER) programı. SBTi ayrıca V1 kullanıcılarına döngü sonu ilerleme raporları için üçüncü taraf güvenceyi şimdiden benimsemelerini öneriyor. Kategori A olacaksanız bu öneriyi ciddiye almanızı tavsiye ederim; V2.0'da güvence zorunlu olacak ve ilk denetim her zaman en zorlu olanıdır.

2. Hedef yılınız yaklaşıyor

SBTi Services'e göre yeni hedef başvurusu, hedef yılını izleyen yılın sonuna kadar yapılmalı. Hedef yılı 2026 ise son tarih 31 Aralık 2027.

Karar: Bu şirketler pencerenin tam ortasında. 2027 içinde V1.3.1 de V2.0 da seçilebilir. Seçimde üç soru belirleyici:

• Kategori A olacak mısınız? Öyleyse V2.0, kapsam 3 envanteriniz dahil baz yılı verisi için sınırlı güvence ister. Güvence hazırlığı yoksa V1.3.1 daha gerçekçi.
• Kapsam 2'yi konum bazlı ve düşük karbonlu elektrik payıyla raporlayabiliyor musunuz? V2.0'da kapsam 2 hedefinin iddia düzeyi konum bazlı envantere göre hesaplanıyor.
• Kategori B mi olacaksınız? Öyleyse V2.0'ın yükü sanıldığı kadar ağır değil: kapsam 3 hedefi, baz yılı güvencesi ve geçiş planının yayımlanması isteğe bağlı. Yalnız kapsam 1 ve 2 hedefi koyarsanız odaklı takvimle 24 ile 30 iş günü süren bir doğrulama da mümkün; ancak yıllık cirosu 25 milyon avroyu aşan Kategori B şirketler olağan takvime giriyor.
• Kapsam 3 yapınız V2.0'ın yeni seçeneklerinden fayda görüyor mu? Emisyonunuz çelik, çimento ya da ulaşım gibi sektör yolu olan faaliyetlerde yoğunlaşıyorsa ya da tedarikçi uyumu hedefi sizin için daha anlamlıysa V2.0 avantaj sağlayabilir.

3. Zorunlu beş yıllık gözden geçirme tetiklendi

V1'de gözden geçirme tetikleme tarihinden itibaren altı ay içinde tamamlanmalı; hedefler kriterlere uymuyorsa yeni hedefler 12 ay içinde sunulmalı. Sonuç "uyumsuz" çıkarsa hangi sürümün kullanılabileceği tetikleme tarihine bağlı:

Gözden geçirmeyi tetikleme tarihinden önce tam bir kapsam 1, 2 ve 3 güncellemesi sunarak atlamak da mümkün.

4. Aktif taahhüdünüz var, hedef henüz yok

Karar: Taahhüt son tarihi belirleyici.

SBTi Services'in tavsiyesi, mümkün olan en kısa sürede mevcut standartla doğrulamaya gitmek. Taahhüdü Şubat 2027'den önce dolan ama V2.0 ile ilerlemek isteyen şirketler süre uzatımı isteyebiliyor; onaylanırsa panoda "Extended" statüsü görünüyor. Uzatma talebini son haftaya bırakmamak gerekir: süresinde hedef sunulmazsa taahhüt "Commitment Removed" statüsüne düşer ve şirket bir daha yayımlanmış taahhüt alamaz.

5. SBTi sistemine yeni giriyorsunuz

31 Ocak 2027'ye kadar ayrı yakın vadeli ya da net sıfır taahhüdü verilebiliyor ve bu taahhütler V1 ya da V2.0 ile yerine getirilebiliyor. Bu tarihten sonra tek bir "SBTi Commitment" seçeneği kalıyor ve bu yalnız V2.0 hedefleriyle yerine getirilebiliyor. Taahhüt zorunlu değil; verisi hazır bir şirket doğrudan hedef sunabilir.

Karar: Verisi hazır ve kapsamı basit bir şirket için 2026 sonu ya da 2027 başında V1.3.1 ile doğrudan hedef sunmak hızlı bir yol. Verisi henüz olgunlaşmamış ve önünde en az bir yıllık hazırlık olan şirket için V2.0'a göre hazırlanmak, iki kez iş yapmamak anlamına geliyor.

6. Özel durumlar

• Finans kuruluşları: Şubat 2027'de V2.0'a göre başvuru yapamıyor.
• Sektör standardına tabi şirketler: V2.0 ile uyumlu sektör standardı doğrulaması henüz açık değil; SBTi Services bu şirketleri o zamana kadar V1.3.1 ve ilgili sektör standardıyla başvurmaya teşvik ediyor.

Benim pratik önerim

İki tuzaktan kaçının.

Birincisi, "V2 çıksın, bekleyelim" tuzağı. V1.3.1'e göre bugün koyacağınız hedef döngünün sonuna kadar geçerli kalıyor. Güncellenmiş mutlak daralma yöntemi (en güncel veriye dayanan baz yılı) zaten 2026'nın ikinci çeyreğinde V1 sistemine alındı. Beklemenin kazancı sınırlı, kaybı ise tedarik zincirinde "hedefi olmayan tedarikçi" olarak geçirilen bir yıl olabilir.

İkincisi, "son ay" tuzağı. V1.3.1, 1 Şubat 2028'den önce alınan başvurulara açık. Ama doğrulama tek bir günde bitmiyor: V2.0 için bile olağan takvim 40 ile 60 iş günü ve yanıt süreleri birkaç gün. Ocak 2028'e sıkışan bir başvuruda bir düzeltme turu her şeyi değiştirebilir. Ayrıca V2.0 tarafında hedef belirleme aracının ilk operasyonel sürümü henüz yayımlanmadı; Haziran 2026'daki beta sürüm nihai işlevleri yansıtmıyor. V2.0'a göre hazırlananlar hesaplarını nihai araçla yeniden çalıştırmayı planlamalı.

Hangi senaryoda olursanız olun, ilk adım aynı: Kategori A mı B mi olduğunuzu konsolide rakamlarla netleştirmek ve envanterinizin V2.0'ın istediği seviyeye ne kadar uzak olduğunu görmek. Farkların ayrıntısı için SBTi Net-Zero Standardı V2: neler değişti, süreç için SBTi doğrulama süreci rehberlerine bakabilirsiniz.

Şirketinizin taahhüt, hedef yılı ve gözden geçirme tarihlerine göre doğru sürümü birlikte belirlemek isterseniz SBTi hedef belirleme hizmetimize göz atabilirsiniz.