Ne oldu
Avrupa Komisyonu, 3 Şubat 2026'da Karbon Giderimi ve Karbon Tarımı Sertifikasyon Çerçevesi (CRCF) kapsamındaki ilk sertifikasyon yöntemlerini kabul etti. Yöntemler, sonradan (AB) 2026/285 sayılı Yetki Devri Tüzüğü olarak yayımlandı ve üç kalıcı giderim faaliyetini kapsıyor:
- Doğrudan havadan yakalama ve depolama (DACCS)
- Biyojenik emisyonların yakalanması ve depolanması (BioCCS)
- Biyokömür ile karbon giderimi
Komisyona göre yöntemler, bir ton giderimin nasıl sayılacağını, kalıcılığın nasıl sağlanacağını ve sızıntı ile sorumluluk gibi risklerin nasıl yönetileceğini tanımlıyor. Komisyon bunu kalıcı giderimler için ilk kapsamlı AB standardı olarak nitelendiriyor.
Sonraki adımlar:
- Tüzük yürürlüğe girdikten sonra sertifikasyon programları Komisyona tanınma başvurusu yapabiliyor.
- Komisyon, Temmuz 2026'da tarım ve tarımsal ormancılık, turbalık alanların yeniden sulanması ve ağaçlandırmayı kapsayan karbon tarımı yöntemlerini de kabul etti.
- Gelişmiş kaya ayrışması ve okyanus bazlı yöntemler değerlendirme aşamasında; biyo-bazlı yapı ürünlerinde karbon depolama yöntemi 2026 sonunda bekleniyor.
- Komisyon, kalıcı giderimler ve karbon tarımı için bir AB Alıcılar Kulübü kurulacağını da duyurdu.
Kimi etkiliyor
CRCF gönüllü bir çerçeve ve doğrudan Türk şirketlerine yükümlülük getirmiyor. Ancak üç açıdan önem taşıyor. Birincisi, AB'li alıcılar giderim kredisi satın alırken giderek CRCF sertifikalı birimleri tercih edebilir; Türkiye'de biyokömür ya da biyojenik CO₂ yakalama projesi düşünen şirketler için bu bir kalite referansı. İkincisi, net sıfır hedefi olan Türk şirketleri artık kalan emisyonlarını dengelemek için hangi giderim türlerinin kabul göreceğini daha net görebiliyor. Üçüncüsü, AB'nin 2040 hedefi kapsamında kalıcı giderimlerin AB ETS'ye entegrasyonu gündemde; bu da yöntemlerin ileride uyum piyasasıyla bağlantılı hale gelebileceğine işaret ediyor (2040 hedefi haberi).
Şirketler ne yapmalı
- Net sıfır planınızdaki kalan emisyon dengeleme yaklaşımını CRCF'nin kalıcılık ve sorumluluk kurallarıyla karşılaştırın.
- Biyokütle kullanan tesisler, biyojenik CO₂ yakalama veya biyokömür potansiyelini değerlendirebilir.
- Giderim kredisi satın alırken sertifikasyon programının CRCF tanınması alıp almadığını sözleşmelere bir kriter olarak ekleyin.
Alalëa, karbon giderimi stratejisi ve kredi kalitesi değerlendirmesinde destek veriyor: karbon piyasaları.
Kaynaklar
İlgili gelişmeler
- 5 Mart 2026AB 2040 iklim hedefi kesinleşti, ETS2 bir yıl ertelenerek 2028'e kaldı
- 30 Ocak 2026GHG Protocol Arazi Sektörü ve Giderimler Standardı yayımlandı
- 22 Kasım 2025COP31, 9-20 Kasım 2026'da Antalya'da Türkiye ev sahipliğinde yapılacak
- 24 Eylül 2025Türkiye 2035 hedefini açıkladı: emisyonlar 643 milyon tonla sınırlanacak