TR ETS piyasasının işletim kuralları yayımlandı: EPİAŞ piyasa işletmecisi

Ne oldu

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından hazırlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Piyasasının İşletilmesine İlişkin Yönetmelik, 21 Ekim 2026 tarihli ve 33407 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmeliğin dayanağı 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 11. maddesi ve 7552 sayılı İklim Kanunu'nun 10. maddesi.

Ağustos ayında yayımlanan TR ETS Yönetmeliği izleme, raporlama ve tahsisat kurallarını belirlemiş, piyasanın işletilmesine dair usulleri EPDK'ya bırakmıştı. Yeni yönetmelik bu boşluğu dolduruyor. Öne çıkan hükümler:

• Piyasa işletmecisi: Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ). Tahsisatların ihale ile dağıtıldığı birincil piyasayı ve tahsisatların alınıp satıldığı spot ikincil piyasayı EPİAŞ işletecek.
• İhaleler: Birincil piyasadaki ihaleler, İklim Değişikliği Başkanlığının belirleyeceği takvime göre yapılacak.
• İşlem Kayıt Sistemi: Tahsisatların ihracı, elde tutulması, transferi, iptali ve teslimi bu sistemde, tesis bazlı hesaplar üzerinden izlenecek. Ücretsiz tahsisatlar da işletme hesaplarına tesis bazında bu sistemden aktarılacak.
• Hesap açma: TR ETS kapsamındaki işletmelerin kayıt sisteminde hesap açması gerekiyor. Bunun için EPİAŞ'a elektronik başvuru ve katılım anlaşmaları aranıyor; birincil ve spot piyasaya katılım için ayrıca ilgili piyasa anlaşmaları imzalanacak.
• Geçiş: Geçici madde uyarınca kayıt sistemi, birincil piyasa ve spot piyasa faaliyete başlayana kadar sanal uygulama yapılacak. Bu aşamada teslimat, faturalama veya ödeme yükümlülüğü doğmuyor.

Yönetmelik, tahsisatlar için sabit bir ton başına fiyat belirlemiyor.

Kimi etkiliyor

Pilot dönemdeki elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre tesislerini işleten şirketler. Pilot dönem kararlarına göre 2026 yalnız raporlama yılı, tahsisat teslim yükümlülüğü 2027 emisyonlarıyla başlıyor. Bu yönetmelik, o yükümlülüğün hangi hesaplar ve hangi piyasa üzerinden yerine getirileceğini tanımlıyor.

Şirketler ne yapmalı

• Hesap açma için EPİAŞ başvurusunu ve katılım anlaşmalarını imzalayacak yetkilileri şimdiden belirleyin.
• Hazine, enerji ticareti ve sürdürülebilirlik ekipleri arasında tahsisat yönetiminin sahibini netleştirin; ihale takvimi Başkanlıkça açıklandığında hızlı karar gerekecek.
• Sanal uygulama dönemini, iç onay ve işlem süreçlerinizi denemek için kullanın.
• 2027 için beklenen tahsisat açığı ya da fazlasını, ücretsiz tahsisat ve emisyon tahminlerinize göre şimdiden hesaplayın.

Alalëa, TR ETS yükümlülüklerine hazırlık ve tahsisat pozisyonunun planlanmasında destek veriyor: ETS hazırlığı.