Ne oldu
SBTi, 22 Temmuz 2025'te Finans Kuruluşları Net Sıfır Standardı'nın (FINZ) 1.0 sürümünü yayımladı. Standart; bankaları, varlık sahiplerini ve yöneticilerini, özel sermaye şirketlerini ve diğer finans kuruluşlarını kapsıyor ve kredi, yatırım, sigorta ve sermaye piyasası faaliyetlerinin en geç 2050'de net sıfırla uyumlu hale getirilmesi için kriterler belirliyor.
SBTi'nin duyurusuna göre öne çıkan unsurlar:
- Geniş varlık sınıfı kapsamı: Standart daha fazla varlık sınıfını kapsıyor.
- Envanter kalitesi: Finanse edilen emisyon envanterlerinin kalitesi ve şeffaflığının artırılması gerekiyor.
- Müşteri uyumu seçeneği: Kuruluşlar, finanse edilen emisyonlar için azaltım yolu belirlemek yerine müşterilerinin net sıfır uyumuna odaklanan hedefler seçebiliyor.
- Fosil yakıt politikası: Fosil yakıt sektörüne yeni finansman ve sigorta hizmetlerinin sona erdirilmesi için açık adımlar ve takvim içeren bir geçiş politikası isteniyor.
- Ormansızlaşma: Portföylerdeki ormansızlaşma riskinin değerlendirilmesi, izlenmesi, açıklanması ve önemli risk varsa bir etkileşim planı hazırlanması gerekiyor.
Standart iki kamuoyu istişaresi, 30'dan fazla finans kuruluşunun katıldığı pilot test ve uzman grubu katkısıyla geliştirildi. Yayım sırasında altı kıtadan yaklaşık 135 finans kuruluşu standarda göre hedef belirleme taahhüdü vermişti.
Kimi etkiliyor
Doğrudan etki, SBTi'ye taahhüt veren veya vermeyi değerlendiren Türk bankaları, sigorta şirketleri ve portföy yönetim şirketleri üzerinde. Dolaylı etki ise bu kuruluşların müşterisi olan reel sektör şirketlerinde: müşteri uyumu hedefleri seçen bir banka, kredi müşterilerinden SBTi hedefi, geçiş planı ve doğrulanmış emisyon verisi talep etmeye başlayabilir. Bu eğilim, KGK'nın TSRS 2'de finanse edilen emisyonlara ilişkin güncellemesiyle birlikte düşünülmeli.
Şirketler ne yapmalı
- Finans kuruluşları: Portföyünüzde finanse edilen emisyonların veri kalitesini ölçün ve hangi hedef yaklaşımının uygulanabilir olduğunu belirleyin.
- Reel sektör: Bankanızın iklim politikasını öğrenin; kredi yenileme süreçlerinde emisyon verisi ve hedef bilgisi istenmesine hazırlıklı olun.
- Enerji yoğun sektörlerdeki şirketler: Bir geçiş planı ve doğrulanmış envanter, finansmana erişimde belirleyici olabilir.
Alalëa, finans kuruluşlarının portföy hedeflerinde ve reel sektör şirketlerinin bankalara sunacağı hedef ve veri setinde destek veriyor: SBTi hedef belirleme.
Kaynaklar
İlgili gelişmeler
- 8 Ekim 2026SBTi: Finans kuruluşları için Yakın Dönem Kriterleri süresiz kullanımda kalacak
- 24 Eylül 2026Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği yayımlandı: 16 sektör, 137 faaliyet
- 28 Temmuz 2026TSRS 2'de sera gazı açıklamaları güncellendi: ISSB değişiklikleri Türkiye'de
- 17 Haziran 2026ISO 14060 net sıfır standardı taslağı kamuoyu görüşüne açıldı