Komisyon, CBAM'i 2028'den itibaren 180 aşağı akış ürününe genişletmeyi önerdi

Ne oldu

Avrupa Komisyonu, 17 Aralık 2025'te CBAM'i güçlendiren bir öneri paketi açıkladı (COM(2025) 989). Paket, kısa süre önce yürürlüğe giren sadeleştirme tüzüğünün ardından gelen ikinci büyük değişiklik.

Komisyonun açıklamasına göre öneri şunları içeriyor:

• Aşağı akış ürünleri: 1 Ocak 2028'den itibaren CBAM kapsamı, çelik ve alüminyum yoğun 180 aşağı akış ürününe genişletilecek. Bu ürünlerin yüzde 94'ü ağır makine ve özel ekipmanda kullanılan endüstriyel tedarik zinciri ürünleri (ortalama yüzde 79 çelik ve alüminyum içeriği); yüzde 6'sı ev eşyaları.
• Atlatmaya karşı önlemler: Daha ayrıntılı raporlama ve izlenebilirlik; emisyon yoğunluğunun yanlış beyanına karşı Komisyona ek kanıt isteme ve güvenilmez gerçek değerler yerine ülke varsayılan değerlerini uygulama yetkisi. Tüketim öncesi çelik ve alüminyum hurdası da hesaba dahil ediliyor.
• Geçici Karbonsuzlaşma Fonu: CBAM ürünlerinin AB'li üreticilerine, ihracatta karbon kaçağı riskine karşı ETS maliyetlerinin bir kısmının geri ödenmesi.
• Ortak ülkeler: Karbon fiyatı indiriminde eşdeğerlik kavramı ve akreditasyon kuruluşlarının karşılıklı tanınması gibi ticareti kolaylaştırıcı önlemler.

Öneri yasalaşmadı. Avrupa Parlamentosu Araştırma Servisi'ne göre AB Konseyi 12 Haziran 2026'da genel yaklaşımını belirledi ve listeyi genişletti; Parlamento'nun ENVI komitesi 9 Temmuz 2026'da raporunu kabul etti. Nihai ürün listesi üçlü müzakerelerde belirlenecek.

Kimi etkiliyor

Bu öneri, CBAM'in Türkiye'deki etki alanını ham madde üreticilerinden imalatçılara taşıyor. AB'ye makine, ekipman, metal aksam ve benzeri çelik ya da alüminyum içerikli ürün ihraç eden Türk şirketleri, 2028'den itibaren ürünlerindeki gömülü emisyonu raporlamak zorunda kalabilir. Bu da kendi çelik ve alüminyum tedarikçilerinden tesis bazında emisyon verisi toplamayı gerektirecek. Veri sağlanamazsa ithalatçı varsayılan değerlere başvurmak zorunda kalacak.

Şirketler ne yapmalı

• Ürünlerinizin GTİP/KN kodlarını önerideki ve Konsey listesindeki kodlarla karşılaştırın.
• Çelik ve alüminyum tedarikçilerinizden gömülü emisyon ve menşe tesis bilgisini şimdiden isteyin.
• Ürün karbon ayak izi altyapınızı, CBAM yöntemine uygun veri toplayacak şekilde kurun.

Alalëa, aşağı akış ürünleri için gömülü emisyon hesabı ve tedarik zinciri veri toplama sürecinde destek veriyor: CBAM hazırlığı.