Ne oldu
AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasını (CBAM) sadeleştiren 8 Ekim 2025 tarihli 2025/2083 sayılı Tüzük, 17 Ekim 2025'te AB Resmî Gazetesi'nde yayımlandı ve 20 Ekim 2025'te yürürlüğe girdi. Avrupa Komisyonu, Şubat 2025'te Omnibus paketinin parçası olarak önerdiği değişikliklerin yasalaşma sürecinin tamamlandığını duyurdu.
Başlıca değişiklikler:
- 50 ton eşiği: Demir-çelik, alüminyum, gübre ve çimento ürünlerinden yılda toplam 50 tonun altında ithalat yapanlar CBAM yükümlülüklerinden muaf. Eşik aşıldığında yükümlülük tüm yıl için doğuyor. Elektrik ve hidrojen bu muafiyetin dışında. Komisyon, eşiğin yaklaşık 182.000 ithalatçıyı kapsam dışına çıkarırken kapsamdaki emisyonların yüzde 99'undan fazlasını koruduğunu belirtiyor.
- Takvim: Yıllık CBAM beyanı ve sertifika teslimi her yıl 30 Eylül'e kadar yapılacak; 2026 ithalatı için ilk beyan 2027'de verilecek. Üye devletler CBAM sertifikası satışına 1 Şubat 2027'den itibaren başlayabilecek.
- Yetkili beyan sahibi: Statü için 31 Mart 2026'ya kadar başvuran ithalatçılar, başvuruları sonuçlanana kadar ithalata devam edebilecek.
- Çeyrek sonu sertifika tutma şartı: Gömülü emisyonların yüzde 80'inden yüzde 50'sine indirildi.
- Karbon fiyatı indirimi: Komisyon 2027'den itibaren karbon fiyatlaması olan üçüncü ülkeler için varsayılan karbon fiyatları belirleyebilecek.
Kimi etkiliyor
Türk ihracatçılar doğrudan CBAM beyanı yapmıyor; yükümlülük AB'deki ithalatçıda. Ancak küçük hacimli ithalatçıların muafiyet kapsamına girmesi, Türk tedarikçilerin müşteri portföyünü yeniden şekillendirebilir: 50 tonun üzerindeki AB'li alıcılar, tesis bazında doğrulanmış gerçek emisyon verisi istemeye devam edecek. Türkiye'de ETS'nin kurulması ile birlikte, yurt içinde ödenecek karbon fiyatının CBAM hesabında dikkate alınması da ihracatçılar için önemli bir başlık haline geliyor.
Şirketler ne yapmalı
- AB'deki alıcılarınızın 50 ton eşiğinin üzerinde mi altında mı kaldığını öğrenin.
- Eşiğin üzerindeki alıcılar için ürün bazında gömülü emisyon verinizi 2026 ithalatına yetişecek şekilde hazırlayın; varsayılan değerler tesisinizin gerçek performansını yansıtmaz.
- Doğrulama takvimini ve doğrulayıcı seçimini erken planlayın.
CBAM'in kesin döneme geçişi için 1 Ocak 2026 haberimize bakabilirsiniz. Alalëa, gömülü emisyon hesabı ve tedarikçi verisi hazırlığında destek veriyor: CBAM hazırlığı.
Kaynaklar