Ne oldu
İklim Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden yaklaşık iki hafta sonra, 22 Temmuz 2025'te İklim Değişikliği Başkanlığı Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) Yönetmeliği taslağını yayımladı ve 4 Ağustos 2025'e kadar görüşe açtı. Taslak, 7552 sayılı İklim Kanunu ile kurulan sistemin ilk ayrıntılı uygulama çerçevesiydi.
Başkanlığın duyurusuna göre taslağın ana hatları şöyleydi:
- Kapsam eşiği: Yıllık emisyon kapasitesi 50.000 ton CO₂'nin üzerindeki tesisler.
- Pilot dönem (2026-2027): AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM, CBAM) kapsamındaki sektörler; kıyas değerlerine dayalı yüzde 100 ücretsiz tahsisat; emisyonların yaklaşık yüzde 41'inin kapsanması.
- Birinci uygulama dönemi (2028-2035): Yönetmeliğin Ek-1'indeki faaliyetleri yürüten tesisler; 2028-2030 ve 2031-2035 olmak üzere iki alt dönem; emisyonların yaklaşık yüzde 47'sinin kapsanması.
Yönetmeliğin nihai hali 27 Ağustos 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı; ayrıntılar için ayrı haberimize bakabilirsiniz.
Kimi etkiliyor
Taslak, Türkiye'de ilk kez bir tesis için karbonun fiyatlanacağı takvimi ortaya koydu. Elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre gibi SKDM'ye konu sektörlerdeki büyük tesisler pilot dönemin doğal adaylarıydı. Bu sektörlerde AB'ye ihracat yapan şirketler için konu iki taraflı: AB tarafında CBAM, Türkiye tarafında ETS. AB, karbon fiyatlaması uygulayan ülkelerde ödenen karbon fiyatını CBAM hesabında dikkate alan bir yapı kurduğu için (Komisyon 2027'den itibaren bu ülkeler için varsayılan karbon fiyatları belirleyebilecek), yurt içi ETS ihracatçılar açısından ayrıca önem taşıyor.
Pilot dönemin dışında kalan Ek-1 faaliyetlerini yürüten tesisler de 2028'den itibaren kapsama girecekleri için hazırlık takvimini bu taslakla görmeye başladı.
Şirketler ne yapmalı
- Tesis bazında yıllık emisyonunuzu kurulu kapasiteye göre değerlendirin ve 50.000 ton eşiğine göre konumunuzu belirleyin.
- Ücretsiz tahsisat kıyas yöntemine dayanacağı için ürün bazında emisyon yoğunluğunuzu hesaplayın; sektör ortalamasının üzerindeyseniz tahsisat açığı oluşabilir.
- Ürün başına emisyon verisini hem ETS hem CBAM için tek bir veri altyapısında toplayın.
- Nihai yönetmelik ve pilot dönem kararlarındaki değişiklikleri taslakla karşılaştırarak planınızı güncelleyin.
Alalëa, tesis eşiği, kıyas değeri karşılaştırması ve tahsisat etkisi analizinde destek veriyor: ETS hazırlığı.
Kaynaklar
İlgili gelişmeler
- 14 Ekim 2026TR ETS: İzleme Metodolojisi Planı teslim süresi 27 Ocak 2027'ye uzatıldı
- 1 Ekim 2026TR ETS pilot dönem usul ve esasları yayımlandı: FSR takvimi netleşti
- 24 Eylül 2026Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği yayımlandı: 16 sektör, 137 faaliyet
- 3 Eylül 2026TR ETS pilot dönemi: beş sektör, 2026 yalnız raporlama, 2027'de fiyat